Project

Well-Fair Eggs

Een integraal duurzaam houderijsysteem voor legkippen. Met een hoge standaard voor dierenwelzijn, gezonde dieren, het milieu en met een gezond economisch fundament.

Dus met gezonde dieren, een (nog) kleiner milieubeslag dan gangbaar, een bijdrage aan het landschap en een gezond economisch fundament.
En dan niet alleen voor de tafeleieren maar óók voor de eieren die verwerkt worden in levensmiddelen, zoals mayonaise, pasta en bakkerijproducten. Well-Fair Eggs laat zien dat het daadwerkelijk kan: een integraal duurzame eierproductie met hart voor dier, ondernemer, milieu en burger-consument!

De vraag naar duurzaam

Is het ook mogelijk om in Nederland eieren te produceren op een integraal duurzame manier? Well-Fair Eggs is aan de slag gegaan met die vraag. Niet alleen vanachter het bureau, maar samen met vertegenwoordigers uit de eierproductieketen. En op een ontwerpende manier. We zijn gekomen tot meer streefbeelden om integraal duurzaam eieren te produceren naast reeds bestaande mogelijkheden (zie Houden van Hennen). Met het aanstaande EU verbod op traditionele kooien, is er ook vraag naar systemen die een onbetwist goed dierenwelzijn combineren met een lage milieudruk en hygiënische productieomstandigheden. Bijvoorbeeld om eieren te produceren die verder verwerkt worden in andere consumenten producten van de voedselindustrie.

Samen met vertegenwoordigers uit de eierproductieketen heeft Well-Fair Eggs twee ontwerpen opgeleverd waarin eieren op een nieuwe en veel duurzamere manier worden geproduceerd. Die ontwerpen zijn geen bouwtekeningen, maar geven wel geloofwaardige ontwikkelingsrichtingen aan.

Naast de ontwerpen zijn er ook een zevental sleutels voor een duurzame eiproductie geïdentificeerd.

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Well-Fair Eggs zoekt partners voor praktijkrealisatie!

De ambitie is om grote stappen te maken richting verduurzaming in de praktijk. De resultaten zijn bedoeld om partijen in het veld te inspireren tot handelen. Door (onderdelen uit) de ontwerpen in de praktijk te brengen. Of door verdere ontwikkeling van de innovaties, denkomslagen en sleutels voor integraal duurzame eierproductie. Well-Fair Eggs verwelkomt partijen die stappen willen zetten in de verduurzaming van de eiersector.

Enthousiast geworden en nu de vraag hoe verder? De mensen achter Well-Fair Eggs denken graag met u mee, en zijn in het bezit van een groot netwerk in het bedrijfsleven, onderzoek en beleid. Zet de eerste stap en neem contact met ons op, dan bespreken we de mogelijkheden!

Analyse

De resultaten van Well-Fair Eggs zijn tot stand gekomen in verschillende fasen. Daaraan is denkwerk te pas gekomen, met stakeholders uit de hele productieketen, of met experts van Wageningen University & Research. Dit is op een ontwerpende manier gedaan. Belangrijke onderdelen van het project zijn:


  1. Interviews met belangrijke vertegenwoordigers uit de eiersector.
  2. Een collectieve systeemanalyse, waarmee de kansen en belemmeringen voor vernieuwing in kaart zijn gebracht. Er zijn gezamenlijke acties geformuleerd om met de geïdentificeerde kansen verder te gaan.
  3. Het Programma van Eisen (PvE) van de leghen is al uitgevogeld in Houden van Hennen. In dit project hebben we die verder aangevuld in de behoeftenanalyse.
  4. In kaart brengen van de behoeften van belangrijke spelers in de eierproductie: de leghen, de boer, de burger/consument en het milieu.
  5. Een driedaags ontwerpatelier I met mensen van binnen en buiten de sector, waarin volgens een methodisch ontwerpproces de eerste beelden zijn gecreëerd voor duurzame houderijsystemen.
  6. Een tweede ontwerpatelier is gehouden om de resultaten van ontwerpatelier I verder te concretiseren.
  7. Well-Fair Eggs heeft ook aangesloten bij en geparticipeerd in het leertraject ‘Het Nieuwe Veehouden’. In dit traject zijn pluimveehouders en hun adviseurs op zoek gegaan naar manieren om op het eigen bedrijf een slag te maken op duurzaamheidsgebied.
  8. Inventarisatie van nieuwe product- en marktmogelijkheden van eieren in de eiverwerking.
  9. Uitzetten en uitwerken van kennisvragen rondom de duurzaamheidsclaims en de cruciale oplossingen / veranderingen in het systeem ten opzichte van de huidige praktijk.
  10. Doorontwikkeling van de resultaten van de twee ontwerpateliers, samen met betrokken stakeholders uit de sector en daarbuiten.
  11. Vorming van netwerken die de ontwerpen, of de ideeën daarin verder willen brengen naar de praktijk.

Eiverwerking

Het verduurzamen van de productie van onze eieren is een hele uitdaging. Maar waar hebben we het over bij ‘duurzaamheid’? En bij integraal duurzaam; hoe zorg je ervoor dat alle meningen, eisen en behoeften worden meegenomen in het ontwerp? Hieronder gaan we hierop in.

De eieren die niet voldoen aan de eisen van tafeleieren voor de consument gaan naar de verwerking (zogenaamde brekerij) en worden als eigeel of eiwit in een eindproduct verwerkt. Typische producten waar eiproduct in zit zijn pasta, cake, salades en mayonaise. Naast deze reststroom gaan ook veel kooieieren naar de brekerijen, omdat de marktvraag hiernaar momenteel laag is. In plaats van ‘reststromen’ van bestaande houderijsystemen te gebruiken voor de eiproducten, kun je een houderijsysteem en keten ontwerpen waarin je specifiek rekening houdt met de eisen voor verdere verwerking en de eindproducten. Dan valt er mogelijk grote winst te behalen, op meerdere fronten en voor meerdere partijen. En met het aanstaande EU verbod op traditionele kooien voor de deur, is de tijd rijp.

Het kan anders!

In de eiverwerking thema discussies van Well-Fair Eggs zijn twee belangrijke kansen geïdentificeerd, beiden gerelateerd aan eiverwerking. Het project Well-Fair Eggs heeft strategieën beschreven om deze kansen te verzilveren. Dit wil ze tegelijk oppakken met het integraal verduurzamen van het productiesysteem, waar de behoeften van de ondernemer, het dier, het milieu en de burger/consument in zijn vertegenwoordigd. Deze kansen en de daarbij behorende strategieën zijn:

De productie van zeer schone eieren met een laag kiemgetal

Er zijn verschillende ideeën geopperd om zeer schone eieren te produceren, zoals direct verwijderen uit de stal, neerslaan van stof op eieren in de stal en afkoelen van het ei tegengaan. Als je dus in de houderij al rekening kan houden met het produceren van een schoon ei, specifiek voor de eiverwerking, dan hoef je niet een radicaal middel als pasteurisatie in te zetten om het kiemgetal te verlagen. Dan volstaan ‘mildere’ conserveringsprocessen.

Selectie en verwerking (breken) van eieren op het pluimveebedrijf

Door selectie op diverse kwaliteitskenmerken op het pluimveebedrijf kan een specifieke stroom tafeleieren worden geproduceerd, en door combinatie met een brekerij op het bedrijf, kunnen ook onderscheidende categorieën eigeel en eiwit worden geproduceerd. Het vloeibaar eigeel en eiwit worden elders verder verwerkt, met als bijzonderheid dat de deelstromen met een laag kiemgetal veel milder behandeld (zoals pasteurisatie) hoeven te worden dan nu gangbaar is. Hierdoor blijven de unieke eigenschappen van verse eieren in het eigeel- en eiwitproduct behouden en ontstaan er mogelijkheden om deze eiproducten te verwerken in nieuwe producten voor consumenten.

Ontwerpen

De ontwerpen Eggventure en Eggsphere laten zien dat integrale duurzaamheid heel verschillende vormen kan aannemen.

Beide ontwerpen voldoen aan alle behoeften van de leghen, zijn goed werkbaar voor de pluimveehouder, kennen een lage lokale en globale milieudruk, zijn transparant voor het publiek en passen goed in het landschap, terwijl er nauwelijks productie en emissie van fijnstof en ammoniak is, en het eindproduct maar beperkt duurder is.

Eggventure
Eggventure

Eggventure is een meerleeftijden-houderijsysteem voor leghennen, die goed past in een bebouwde omgeving. De ondernemer kan flexibel inspelen op de markt voor tafeleieren of eiproducten, doordat het pluimveebedrijf kan kiezen om de eieren zelf te breken. Door samenwerking van verschillende expertises is het mogelijk om de gehele keten op één locatie samen te brengen.

Eggsphere
Eggsphere

Eggsphere is een éénleeftijd-houderijsysteem voor leghennen, die als een gelaagde groene ovaal uit het landschap verrijst. De dieren zijn zichtbaar van buitenaf. Opslag, laden en lossen vinden in de binnenkern plaats. Zo verbindt het ontwerp zich met haar omgeving, waarbij het individuele dier centraal staat.

Sleutels voor verduurzaming

Sleutels voor verduurzaming

De ontwerpen Eggventure en Eggsphere zijn een doorbraak in het denken over duurzame productie en consumptie van eieren. Ze bergen samen zeven sleutels voor het bereiken van de beoogde prestaties op gebied van duurzaamheid in zich.

In de brochure lichten we deze toe en laten we zien dat ze een oplossing zijn voor de gestelde uitdagingen. Uniek is dat de afzonderlijke oplossingen elkaar versterken in plaats van tegenwerken. Zie ook onze poster ‘Zeven sleutels voor een duurzame eiproductie’. Hieronder de visualisaties van anders denken en sleutels voor verduurzaming:

cyclus
cyclus
van ei tot dood op 1 locatie
van ei tot dood op 1 locatie
behoefte van hennen
behoefte van hennen
foerageerplateau
foerageerplateau
opfok
opfok
Stofbad
Stofbad
ei product cyclus
ei product cyclus

Samenwerking

Zusterprojecten

Parallel aan Well-Fair Eggs, richt het project Pluimvee met Smaak zich ook op integrale verduurzaming van ons voedselproductie systeem, maar dan voor pluimveevlees. Beide projecten werken veel samen en kunnen zo gezamenlijk meer oppakken. Op deze manier kunnen beide projecten van elkaar profiteren en zijn er meerdere meedenkende experts betrokken.

Platform Pluimveehouderijprojecten

Well-Fair Eggs en Pluimvee met Smaak hebben gezamenlijk een inhoudelijk en strategisch klankbord in het ‘Platform Pluimveehouderijprojecten’. Dit platform komt circa twee keer per jaar bij elkaar om de projecten van advies te dienen en te bekijken welke rol de leden zelf kunnen spelen in het verduurzamen van de betrokken sectoren.

Het platform staat onder voorzitterschap van Goossen van den Bosch en bestaat verder uit de volgende personen:

Koos van Wissen Ministerie van Economie, Landbouw & Innovatie
Maartje Oonk Ministerie van Economie, Landbouw & Innovatie
Marijke de Jong Dierenbescherming
Ben Hermans Stichting Natuur en Milieu
Jan Brok NVP
Jan Wolleswinkel NOP
Peter Vesseur NEPLUVI
Jan Zijderveld ANEVEI
Jacco Wagelaar Dutch Poultry Centre
Bart Jan Krouwel Productschap Pluimvee en Eieren
Simone Hertzberger Albert Heijn

Partners

Well-Fair Eggs hecht grote waarde aan interactie met betrokkenen van binnen en buiten de sector. Daarom voeren we de belangrijke stappen in het ontwerpproces (zoals de systeemanalyse, de ontwerpateliers en het uitwerken van de kennisvragen) zoveel mogelijk samen met die mensen uit. Hieronder vindt u een overzicht van de partijen, die in één van de fasen van het project bij één of beide projecten hebben meegedacht.

Parnters Well-Fair Eggs