Resultaten proeven met steenmeel

Nieuws

Resultaten proeven met steenmeel tweede jaar

Gepubliceerd op
2 mei 2016

Het praktijknetwerk 'De onderste steen boven' heeft op vijf bedrijven proeven met steenmeel gedaan. In 2014 bleken er onverwachte opbrengstverhogingen. Het afgelopen jaar zijn de percelen niet met steenmeel bijbemest, maar wel gevolgd.

Steenmeel werkt langzaam en daarom is het afgelopen jaar geen steenmeel meer op de proefpercelen gestrooid. Het duurt enige jaren voor het steenmeel volledig kan werken, al verschilt het wel per soort. Dit jaar bestond de proef uit zes locaties. Vijf praktijkproeven bij veehouders en één proef op Zegveld.

Grote opbrengst verschillen in droge stof opbrengst hebben we dit jaar niet gezien. Wel zaten er af en toe grote verschillen tussen de sneden. Dit zagen we vooral op Zegveld goed waar alle sneden gemeten zijn. Als een snede met steenmeel de ene keer zwaarder was werd dit effect de volgende snede grotendeels teniet gedaan, dit gebeurde ook andersom. Dit maakt de resultaten waarbij maar 1 tot 3 sneden gemeten zijn minder betrouwbaar.

Op klei viel het resultaat wat tegen. Een duidelijke oorzaak hebben we hiervoor niet uit de bodem en gewasmonsters kunnen halen.

tabelsteenmeel.JPG

Stikstof en fosfor opbrengst

Twee andere elementen uit het onderzoek zijn de stikstof en fosfor opbrengst. Ook hier hebben we dit jaar geen grote verschillen gemeten. Voor stikstof gebruiken we het cijfer ruw eiwit totaal. Dit wordt bepaald door het meten van de stikstof in het gewas. Op de meeste locaties bleef het ruw eiwit gelijk of vonden we een toename van het ruw eiwit in het gewas. Op een locatie daalde het ruw eiwit gehalte in het gras licht.

tabel2steenmeel.JPG

Najaarsbemonstering

Het meest opvallend in deze context is dat uit de genomen bodemmonsters bleek dat de ammonium-stikstof en de nitraat stikstof in de bodem tijdens de najaarsbemonstering (eind november) op de steenmeel percelen flink was toegenomen (zie onderstaande grafiek). Verklaringen hiervoor zijn:

  1. Er is meer stikstof gemineraliseerd op de steenmeel percelen
  2. Er is minder vrij beschikbare stikstof uitgespoeld of vervluchtigd. Dit is mogelijk omdat steenmeel nutriënten uit kan wisselen zoals klei
  3. Een combinatie van 1 en 2

Zelf verwachten we niet dat de mineralisatie sterk is toegenomen omdat we geen stijging in de bodem pH hebben gemeten. Zand 1, waar de grootste stijging in stikstof plaatsvond is hierop wel een uitzondering. Op deze locatie is de pH in het steenmeel vaak 0,5 hoger als bij de controle en is het aannemelijk dat er meer stikstof is gemineraliseerd, wat mogelijk heeft geleid tot de extremere stikstof uitslagen.

Op de andere locaties denken we dat steenmeel heeft bijgedragen aan minder uitspoeling, maar hiervoor ontbreekt hard bewijs. Verder onderzoek is nodig om dit te kunnen onderbouwen.

steenmeel.JPG

Weinig verschil in fosfor

Wat betreft fosfor, hebben we in het gewas geen grote verschillen gemeten. Zoals in onderstaande grafiek goed te zien is. Op Zegveld en klei waren er eigenlijk geen verschillen, op zand ging het fosfor gehalte op 1 locatie omhoog en op 3 omlaag. Toch is naar onze mening het effect niet sterk genoeg om er duidelijke conclusies aan te verbinden.

steenmeel3.JPG

Verassend in deze context was dat op twee locaties de P-AL en P-PAE (P-PAE is snel beschikbare fosfaat) de fosfaat gehalten in de grond daalden (zowel beschikbare fosfaat als P-AL). Op klei nam de beschikbare fosfaat en de P-AL juist sterk toe. Terwijl op het KTC Zegveld het 3 ton veld ook te maken kreeg met een flinke stijging.

steenmeel4.JPG