Nieuwe partijberekening BEX ronde en vierkante balen

Nieuws

Nieuwe partijberekening BEX ronde en vierkante balen

Gepubliceerd op
29 april 2015

De totale hoeveelheid droge stof van een partij gewonnen ruwvoer in vierkante en ronde kuilbalen is nauwkeuriger in te schatten dan voorheen. Daarom gaan onderzoekslaboratoria vanaf dit jaar een nieuwe rekenformule gebruiken, specifiek voor deze wijze van ruwvoerwinning.

Deze nieuwe berekening is het resultaat van onderzoek van Wageningen UR Livestock Research en BLGG naar mogelijkheden om de partijmetingen t.b.v. de ‘Handreiking bedrijfsspecifieke excretie melkvee‘ (BEX) en Kringloopwijzer nauwkeuriger te maken. Het onderzoek is met financiering van het voormalig Productschap Zuivel uitgevoerd.

Voor het onderzoek zijn in 2013 ruim 100 graskuilen, 50 maiskuilen en 100 balen (50 ronde en 50 vierkante) tijdens de oogst in hun geheel gewogen en vervolgens opgemeten en bemonsterd. De resultaten van deze metingen zijn gebruikt om te kijken of er een beter model voor de berekening van de partijgrootte te maken was. Dat blijkt nu inderdaad het geval voor ronde en vierkante balen. Deze nieuwe berekening mag vanaf dit jaar toegepast worden en is inmiddels opgenomen in het Handboek Melkveehouderij. In de BEX wordt hiernaar verwezen. De rekenmethode voor gras- en maiskuilen is niet gewijzigd.

Dichtheid ook afhankelijk van ruwe celstof

Uit het onderzoek bleek dat naast het gehalte aan droge stof (DS) ook ruwe celstof (RC) duidelijk invloed heeft op de dichtheid van ronde en vierkant kuilbalen. Hoe hoger het gehalte aan ruwe celstof, des te slechter is het materiaal te verdichten. De dichtheid van deze balen wordt daarom nu berekend aan de hand van het DS-gehalte en het RC-gehalte via de volgende formule:

Kg product/m3 = 994.81 - 0.5335 x  DS-gehalte (g/kg)  -  1.196 x RC-gehalte (g/kg ds)

Kg DS/m3 = kg product (kg/m3) x DS-gehalte (g/kg)  / 1000

Deze nieuwe berekening van de dichtheid geeft een aanzienlijk betere inschatting van de partijgrootte. Voorheen werd er een vaste waarde voor de dichtheid van rond en vierkante balen gebruikt van 185 resp. 195 kg DS/m3. In de praktijk varieerde de dichtheid van de balen echter tussen de 125 en 285 kg DS/m3. Deze variatie wordt met de nieuwe berekening beter meegenomen.

Geen aanpassing voor gras- en maïskuilen

Voor de graskuilen lijkt het RC-gehalte in de praktijk ook invloed te hebben op de dichtheid. Grof materiaal laat zich immers minder goed aanrijden dan minder structuurrijk gras. Echter, het meenemen van de parameter ruwe celstof gaf in de totale partijberekening geen verbetering ten opzichte van de huidige modellen. De huidige modellen voor gras en met name voor maïs bleken de partijgrootte over het algemeen al behoorlijk goed te schatten. Daarom is besloten de werkwijze bij de gras- en maiskuilen niet aan te passen. Afwijkingen tot 10 procent kunnen echter nog steeds voorkomen. Een betere inschatting bleek niet mogelijk, omdat er te veel factoren zijn die ruis kunnen veroorzaken zoals het aanrijden, gewicht van het gronddek en een juiste markering van partijgrenzen (vooral bij het tegen elkaar aan kuilen). Daarnaast is uit een eerdere studie gebleken dat er nog geen goede directe meetmethoden zijn om de dichtheid van een kuil te bepalen.