Nieuws

Risico’s van fijnstof

Gepubliceerd op
6 februari 2013

In het streven een vernieuwend stalconcept voor geiten te ontwerpen heeft het netwerk ‘Ontwerp Duurzame Geitenstallen’ ook gekeken naar de risico's van fijnstof en de mogelijkheden dit zoveel mogelijk te beperken.

In vergelijking met andere veehouderijsectoren is de gemiddelde jaarlijkse fijnstof uitstoot van de geitenhouderij veel lager. Al moet hier de kanttekening gemaakt worden dat het fijnstofemissieniveau tussen bedrijven per diercatogerie sterk kan variëren. In vergelijking met de melkveehouderij is de uitstoot van fijnstof in geitenstallen 6 maal lager, de leghennenhouderij 4 maal en de vleesvarkenshouderij 8 maal. De uitstoot van fijnstof in een geitenstal wordt weergegeven in gram/jaar/dierplaats. Er worden drie categorieën onderscheiden; de totale fijnstof, deeltjes van 2,5 tot 10 µm en deeltjes kleiner dan 2,5 µm. De gemiddelde fijnstof uitstoot bedraagt voor de categorieën respectievelijk 68.8, 22.4 en 1.02 gram/jaar/dierplaats.

Fijnstof schadelijk

Het inademen van fijnstof heeft verschillende gezondheidsrisico’s voor de mens. Zo kan langdurige blootstelling aan fijnstof uiteindelijk leiden tot verminderde longcapaciteit. Maar fijnstof kan ook dienen als drager voor ziekteverwekkers, die schadelijk zijn voor de mens, zoals de Q-koorts bacterie. Q-koorts is een zoönose (ziekte die overgaat van dier op mens) die via de lucht verspreid kan worden. Als met Q-koorts besmette geiten verwerpen, kunnen de bacteriën via fijnstof over grote afstand in de omgeving worden verspreid. In Nederland worden melkgeiten verplicht gevaccineerd tegen de Q-koorts om zo de dieren te beschermen en uitscheiding van de bacterie te voorkomen.

Tijdens de aflammerperiode is er sprake van een verhoogde kans op verspreiding van de Q-koorts (en eventueel andere zoönosen) via fijnstof. Als tijdens deze periode de productie van fijnstof verminderd en/of opgevangen en gefilterd wordt, zou dat het risico op verspreiding van ziekteverwekkers in de omgeving sterk verminderen.

Andere vloer, minder fijnstof

Stro en mest zijn verantwoordelijk voor het gros van de fijnstof in een geitenstal. Een manier om fijnstof te verminderen is het huisvesten van de dieren op een andere vloer, zoals de High Welfare Floor, waar urine en mest gescheiden wordt. De mest wordt meteen verwijderd en buiten de stal opgeslagen. Het praktijknetwerk gaat onderzoek doen of de High Welfare Floor geschikt is voor de geitenstal.
Een andere manier om fijnstof te verminderen is het bedekken van de stro met een laagje olie, wat bij de pluimveehouderij toegepast wordt. Het is nog niet bekend of dit schadelijk is voor de geit, aangezien de geit aan het stro knabbelt. De verspreiding terugdringen, kan door bijvoorbeeld een afgesloten aflammerruimte met mechanische ventilatie en een luchtwasser. Fijnstof kan gefilterd worden door een (biologische) luchtwasser, welke 50-70%, van de vooral grotere deeltjes, kan afvangen. Hoeveel pathogenen luchtwassers kunnen afvangen is uit onderzoek nog onbekend.

Heeft u meer informatie of ervaring met het toepassen van olie op stro of het afvangen van pathogenen met een luchtwasser, dan horen wij dit graag van u.

Informatie bij netwerkbegeleider Mireille Gijsberts.