Nieuws

Praktijknetwerk maakt kringloopwijzer voor koolstof

Gepubliceerd op
8 juli 2014

De deelnemers van het praktijknetwerk ‘Koolstof, de zwarte motor’ hebben voor 2012 en 2013 een kringloop berekend voor koolstof (C). Het benuttingspercentage van de veestapel varieert van 16,4 tot 24,4 procent.

Van alle deelnemers aan het praktijknetwerk is een kringloopwijzer doorgerekend. Het meest eenvoudige deel in de kringloopberekening is de benutting van koolstof door de dieren. Hieruit bleek het benuttingspercentage  van de veestapel van gemiddeld 19,4%. De spreiding  van de 12 kringlopen was van 16,4 tot 24,4%.

Dat wil dus zeggen dat van de koolstof die de veestapel binnenkrijgt, 19,4% in melk en vlees wordt omgezet. Het overige deel van de koolstof verlaat de koe via een andere weg:

  • Organische stof via de mest. Dit deel is natuurlijk niet verdwenen, maar komt ten goede aan de bodem. Deze hoeveelheid kan vrij nauwkeurig worden vastgesteld door monstername en de correlatie met de hoeveelheid stikstof (N) in de mest.
  • CH4 komt vrij bij de vertering en verdwijnt. De hoeveelheid is afhankelijk van het rantsoen.
  • CO2  verdwijnt ook uit de kringloop. In de huidige berekening van de kringloopwijzer is CO2 de restpost: de hoeveelheid die overblijft na aftrek van de koolstof in melk, vlees, mest en CH4.

De bodem

Wat er precies in de bodem gebeurt is nog lang niet helder. De processen zijn bekend, maar als het om concrete getallen gaat, blijft het gissen. Daar willen we als praktijknetwerk natuurlijk een aanzet toe geven. We willen graag met specialisten van Wageningen UR, BLGG en anderen zoeken naar middelen om hier een vinger achter te krijgen. We willen graag antwoord op vragen als:

  • Hoeveel koolstof die de koe verlaat komt na opslag en aanwending in de grond? Oftewel, hoeveel van deze koolstof verdwijnt bij opslag en aanwending als CO2 en CH4 in de lucht?
  • Wat gebeurt er in de grond met deze koolstof? Hoeveel komt ten goede aan de plant, hoeveel wordt vastgehouden en hoeveel verdwijnt als schadelijk gas?

Fotosynthese

De aanvoer van koolstof in de kringloop komt via de fotosynthese van de plant. Daarmee is de landbouw een (tijdelijke) CO2-vastlegger bij uitstek. De meeste vastgelegde koolstof gaat met de oogst de kuil in om vervolgens als voer door de dieren te worden opgenomen. Het komt daarmee terecht in melk, vlees en mest of het verdwijnt als CO2 / CH4. Waar we nog nauwelijks iets van weten, maar wel erg nieuwsgierig naar zijn, is hoeveel van de door fotosynthese vastgelegde koolstof in de grond terecht komt en het organische stofgehalte verhoogt. Kortom, er zijn nogal wat open einden in de koolstofkringloop, maar het begin is er!