Nieuws

Nauwelijks ammoniakemissie na uitrijden ‘compost’ uit vrijloopstal

Gepubliceerd op
20 september 2012

Uit onderzoek van Wageningen UR Livestock Research blijkt dat er bijna geen ammoniakemissie plaatsvindt na het uitrijden van ‘compost’ uit een vrijloopstal.

Bij uitrijden van drijfmest uit een ligboxenstal is er wel sprake van aanzienlijke emissie, ongeveer de helft van de totale emissie op het bedrijf. De lage emissie na uitrijden van ‘compost’ is daarmee een voordeel van de vrijloopstal. Nog niet in kaart gebracht is hoeveel ammoniak verloren gaat in de vrijloopstal zelf; hiernaar loopt momenteel onderzoek op praktijkbedrijven binnen het project Bodems voor vrijloopstallen.

De emissieresultaten na uitrijden zijn afgeleid van een literatuurstudie naar de emissies uit (GFT)-compost, materiaal dat qua samenstelling en gedrag sterk overeenkomt met compostmateriaal uit vrijloopstallen (mest gecomposteerd met houtsnippers of compost van het composteringsbedrijf). De oorzaak van de lage ammoniakemissie op het land is het lage ammoniumgehalte in de ‘vrijloopstalcompost’. Waar bij drijfmest bijna 50% van de totale stikstof in ammoniumvorm aanwezig is, is dit bij ‘vrijloopstalcompost’ slechts enkele procenten.

stalmestuitrijden.jpg

Ook de emissie van lachgas (N2O) na het uitrijden van ‘vrijloopstalcompost’ lijkt gunstig uit te vallen. Bij het emissiearm uitrijden van drijfmest is deze emissie vastgesteld op 1,3% van de totale stikstof op bouwland en 0,3% van totale stikstof op grasland. Na onderwerken van vrijloopstalcompost op bouwland is de emissie gemiddeld licht negatief (-0,3%). Dit betekent dat door het onderwerken van het strooisel er netto minerale stikstof in de bodem wordt vastgelegd, waardoor deze stikstof niet meer als lachgas verloren kan gaan. Bij bovengronds uitrijden van vrijloopstalstrooisel op grasland zal de lachgasemissie verwaarloosbaar zijn; oorzaak hiervoor is weer het vrijwel ontbreken van minerale stikstof in de vrijloopcompost. Daarnaast treden bij bovengronds uitrijden nauwelijks zuurstofarme omstandigheden op; iets dat bij zodebemesting van drijfmest wel het geval is. Over de emissie van methaan (CH4) na het uitrijden van compost zijn geen gegevens gevonden in de literatuur. De verwachting is wel dat deze emissie lager zal zijn dan van drijfmest, omdat de organische stof in vrijloopstalcompost veel verder is afgebroken. Hierdoor is de kans op methaanvorming klein.

Hoewel bij vrijloopstallen de ammoniak- en lachgasemissie na het uitrijden verwaarloosbaar klein lijken te zijn, kunnen deze verliezen in de stal hoger liggen vergeleken met de ligboxenstal. Oorzaken hiervoor liggen in het toegepaste composteringsproces en de gebruikte materialen en bewerkingen. Naar deze verliezen wordt momenteel onderzoek gedaan op praktijkbedrijven, door het uitvoeren van emissiemetingen en het opstellen van N-balansen. Daarnaast wordt ook de bemestende waarde van vrijloopstalcompost in kaart gebracht, evenals de waarde voor de opbouw van bodemorganische stof. In overleg met de financiers (Ministerie van EL&I en Productschap Zuivel) zullen deze resultaten gepubliceerd worden, waarschijnlijk begin 2013.

Meer informatie bij Herman de Boer.