Nieuws

Kringlopen geven de werkelijkheid goed weer

Gepubliceerd op
25 juni 2012

Tot zijn verbazing berekende de KringloopWijzer voor het Koeien & Kansen-bedrijf van de Richard de Wolff in 2010 beneden gemiddelde gewasopbrengsten. Na een grondige analyse van het rekenmodel en van de invoer moest zomerstalvoederaar Richard concluderen dat beide toch goed waren. In 2011 was het resultaat al een stuk beter. Analyse van beide jaren leidde tot diverse actiepunten, onder andere rond het jongvee en de mestafzet.

De uitkomsten van 2010 waren niet echt geweldig. Nadere analyse van het groeiseizoen 2010 leerde dat er door het weer en de planning inderdaad een snede gras was gemist. Dit verscherpte Richards focus voor 2011. De uitkomsten waren afgelopen groeiseizoen een stuk beter. Alleen de opbrengst van de aangekochte maïs in 2011 viel tegen. Duidelijk is geworden dat een correcte registratie en analyse met zomerstalvoeren best complex is.

Efficiënties sterk afhankelijk van jongvee en melkproductie
Richard heeft het gevoel juist heel scherp en bewust te voeren. Toch blijkt dat zijn voerefficiëntie in 2011 niet hoger lag dan het gemiddelde van alle Koeien & Kansen-bedrijven. De verklaring werd gevonden in de grote hoeveelheid jongvee. Een deel van de kilogrammen droge stof gaan dus naar het extra jongvee en dat drukt de efficiëntiegetallen. Dit is op zich zelf niet erg, maar maakt wel bewust. “Waar zijn we allemaal mee bezig?” En “hoe kan het anders, of is dit een bewuste keuze voor nu en/of later?”
De zelfde vragen kunnen we stellen bij de bedrijfsbalansen voor stikstof en fosfaat. Als vuistregel geldt dat wat er aangevoerd wordt in de vorm van krachtvoer en ruwvoer ook zou moeten worden afgevoerd in de vorm van melk en dieren. En dat was in 2011 dus niet zo. Voor fosfaat was de netto aanvoer 42 kg per ha en de afvoer 45 kg per ha. Hieruit blijkt dat Richard inderdaad scherp voert. Desondanks was de efficiëntie niet beter dan gemiddeld. Verder zoeken leerde dat Richards productie per koe ook wat achter blijft bij het gemiddelde van de Koeien & Kansen-veehouders. Dit drukt zwaar op efficiëntieresultaten. Eigenlijk is er te veel onderhoudsvoer nodig naast het productievoer.
Actiepunten die we hier uit haalden: (1) de productie per koe moet omhoog en (2) de jongveebezetting moeten we nog eens goed tegen het licht houden.

Mestafvoer bemoeilijkt evenwichtsbemesting
Een vergelijkbare analyse kunnen we maken voor de bodemkringlopen. Vuistregel voor een continue goede bodemgesteldheid is dat wat je aan de bodem onttrekt ook weer moet bijbemesten. Voor het bedrijf van Richard de Wolff geldt voor een fors negatief overschot. Met andere woorden, er wordt meer fosfaat aan de bodem onttrokken dan toegediend met bemesting. Voor Richard was dat ook wel duidelijk. Door de afvoer van mest ontstond er een tekort om een goede evenwichtsbemesting te handhaven.
Ook hier actiepunten voor de toekomst. (3) Hoe gaan de grondmonsters er op termijn uitzien? (4) We moeten nog eens kritisch naar de mestafzet kijken, dus ook naar de hoeveelheid mest die er voor het bedrijf overblijft.

Al met al kunnen we stellen dat de KringloopWijzer een zeer goede managementtool is. En niet alleen voor milieuscores en mineralenkringlopen zichtbaar te maken, maar ook voor technische en economische optimalisatie.
Want wat voor het milieu en bodem- en luchtkwaliteit wenselijk is, is voor de veehouder en zijn of haar portemonnee zeker noodzakelijk. Een mooie brug naar gesprekken over integrale duurzaamheid…