Nieuws

Goed beweiden vraagt om maatwerk en feeling

Gepubliceerd op
17 juli 2012

Weiden levert een bedrijf met 750.000 kilo melk een economische plus op van € 11.250, zo hoorde het praktijknetwerk 'Klara heeft voorrang' van Gerrit de Lange, adviseur bij de Stichting Weidegang. Hij gaf tips en adviezen voor efficiënt weiden. “Het is voor elk bedrijf maatwerk.”

Op 5 juli hebben 20 veehouders uit Overijssel de oversteekplaats in Voorst bezocht. Deze mooie zomeravondexcursie werd georganiseerd vanuit het praktijknetwerk 'Klara heeft voorrang' in samenwerking met de Stichting Weidegang. Opmerkelijk detail: 18 ondernemers van de 20 deelnemers past weidegang toe. Iedere ondernemer heeft zijn eigen motivatie, waarbij kosten, dierenwelzijn en –gezondheid veelvuldig worden genoemd. Een ondernemer noemde charme als motivatie om te weiden, ofwel niets is mooier om tussen de koeien in de wei te lopen.

De avond startte met een wandeling vanaf het erf van de familie Hupkes naar de oversteekplaats. Dit is ongeveer 500 meter lopen. De koeien lopen dagelijks door het land, waarbij de afstand naar de oversteekplaats slechts 300 meter is van stal naar het graslandperceel. ‘’Dit is goed te doen”, zegt Jaap Hupkes. Gerrit de Lange, adviseur bij Countus Accountants en Adviseurs en adviseur bij Stichting Weidegang, onderstreept dit feit later tijdens de lezing. ‘’Melkkoeien mogen maximaal 1000 meter afleggen tussen stal en weideperceel”.

Bewuste keuze

Het oversteekplaats ligt er nu bijna een jaar. Vanaf dag één loopt het naar wens. De koeien maken dagelijks een aantal keren per dag gebruik van de oversteekplaats, legt Jaap Hupkes de bezoekers uit. Soms blijven er een paar koeien op de weg staan, maar echte problemen hebben zich niet voorgedaan. De keuze voor de oversteekplaats was een zeer bewuste keuze vanuit de familie Hupkes. Zij zijn van mening dat de koeien, ook na de aanschaf van de melkrobot, in de weide moesten blijven. Als belangrijkste redenen gaven zij economie, diergezondheid – en welzijn en maatschappelijk verantwoord ondernemen aan.

Het wel of niet beweiden is voor veel ondernemers op dit moment een belangrijk vraagstuk. Zeker nu ook zuivelverwerkers sturen op extra opbrengsten bij het toepassen van weidegang. Ook het nieuwe aankomende Gemeenschappelijke Landbouw Beleid gaat sturen met een maatregel als het toepassen van beweiding. Redenen genoeg om als Overijsselse studiegroep het onderwerp beweiden weer eens bij de kop te pakken. Gerrit de Lange, adviseur Stichting Weidegang houdt zich hier al jaren mee bezig. ‘’ Het blijft een moeilijk en complex onderwerp, dat om maatwerk vraagt”, zegt De Lange. Veel ondernemers in de praktijk worstelen met de vraag: Wat is rendabel beweiden?

Beweiden is maatwerk

Beweiden hangt af van heel veel factoren. De belangrijkste zijn natuurlijk de grootte van de huiskavel, grondsoort, koppelgrootte, melksysteem, arbeid, persoonlijke voorkeur ondernemer en maatschappelijke waarde. Als ondernemer moet je inspelen op al deze factoren. En bovendien ook nog eens rekening houden met de weersomstandigheden, vasthouden van de melkproductie, planning maken tussen maaien en beweiden, graslandgebruikerssystemen, groeiende koppels, voldoende grasaanbod houden door het seizoen en de kostprijs in de hand houden. Beweiden is een complexe materie.

Economie

Kostprijs is bij veel ondernemers de belangrijkste drijfveer. Ook in deze studiegroep staat kostprijs bij het merendeel van de groep op de eerste plaats. Uit veel berekeningen en ook uit de berekening van Countus van Gerrit de Lange blijkt dat weidegang in veel gevallen een plus van 1 à 2 cent per kilogram melk oplevert ten opzichte van ondernemers die kiezen voor zomerstalvoedering of summerfeeding. De verschillen zijn toe te schrijven aan ondermeer de lagere voerkosten bij beweidingsbedrijven, de hogere omzet en aanwas en de lagere machinekosten. Bij een bedrijf met een quotum van 750.000 kilogram melk met een plus € 0,01 en een toeslag van de melkfabriek van plusminus € 0,005 betekent het toch een extra opbrengst van €11.250,--.

Uit nevenstaande grafiek is de variatie bij het verschil in arbeidsinkomen weiden ten opzichte van opstallen weergegeven. Hieruit blijkt wederom dat de meeropbrengst in arbeidsinkomen sterk afhangt van de inrichting en de uitvoerbaarheid van beweiden op het individuele bedrijf.

Vijftig procent met AMS beweidt

Ongeveer 50 procent van de ondernemers die melken met een automatisch melkssysteem past beweiding toe. Zij beschikken nagenoeg allemaal over een beweidingsbox. Het is belangrijk dat er een goede koerouting is zodat de koeien op een positieve manier geprikkeld worden om gras of voer te halen. Hierbij is een hogere bijvoeding en structuur belangrijk. Een bijkomend voordeel is dat de koeien lekker in beweging blijven en dat beweiden een positief effect heeft op de klauwgezondheid.

Een nadeel kan zijn dat het aantal melkingen terugloopt van 2,8 naar bijvoorbeeld 2,5. De melkrobotboeren die aanwezig waren op deze avond delen die ervaring niet. Het is belangrijk de koe los te laten, waarbij de optimale afstand tussen weide en stal 500 meter is. Hierbij merkt De Lange op dat standweiden of stripweiden goed samengaan met automatisch melken.

Beweidingssystemen

Gerrit de Lange nam aan de hand van voorbeelden uit de zaal de verschillende beweidingssystemen onder de loep. Welk systeem past het best bij de bedrijfssituatie en bij de ondernemer. Via Stichting Weidegang kan elke ondernemer voor zijn specifieke situatie advies inwinnen. Wilt u meer weten en/of adviesaanvragen? Zie www.stichtingweidegang.nl.